۸۳-۳ با ۴/۲۸۰ مربوط می باشد (شکل ۴- ۹).

شکل ۴- ۹. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین تعداد سنبله در واحد سطح. I1: قطع آبیاری مطلوب، I2: تنش خشکی از مرحله گلدهی، I3: تنش خشکی از مرحله شیری شدن و I4: تنش خشکی از مرحله خمیری نرم. میانگین داده ها با حروف مشابه در بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنی دار نمی باشند.

جدول ۴- ۲. نتایج تجزیه واریانس عملکرد و اجزاء عملکرد ژنوتیپ های مختلف تریتیکاله تحت تاثیر سطوح مختلف آبیاری.
منابع تغییرات درجه آزادی عملکرد دانه تعداد سنبلچه وزن هزار دانه
(کیلوگرم در متر مربع) (در سنبله) (گرم)
تکرار ۲ n.s 53/2 n.s 56/ n.s 59/9
تنش خشکی ۳ ** ۸۲/۶۶ ** ۷۷/۲۱ ** ۶۵/۸۹
خطا ۶ ۰۸/ ۳۲/۳۵ ۴۳/
ژنوتیپ ۴ ** ۸۲/۱۵۵ ** ۲۸/۴ * ۸۴/۳۷
خطا ۸ ۰۳/ ۹۰/۱۷ ۱۶/۱
تنش خشکی× ژنوتیپ ۱۲ ** ۸۱/۱۱ n.s 70/1 * 76/2
خطا ۲۴ ۴۸/ ۴/۲۱ ۸۶/
ضریب تغییرات(?) ۹۰/۵ ۲۶/۴ ۷۱/۹
n.s و * و ** به ترتیب غیر معنی دار و معنی دار در سطح احتمال ۵ و ۱ درصد.

۴- ۴- تعداد سنبلچه در سنبله:
در این آزمایش مشخص شد که تیمارهای خشکی تعداد سنبلچه در سنبله را به طور معنیداری (P?0.01) کاهش می دهد. اثر ژنوتیپها بر کاهش تعداد سنبلچه نیز معنیدار (P? 0.01) بود. همچنین اثر متقابل سطوح مختلف تنش خشکی در ژنوتیپ نیز در سطح احتمال (P? 0.05) معنیدار است (جدول ۴- ۲). همچنین مشاهده شد که بیشترین تعداد سنبلچه در آبیاری مطلوب با میانگین تعداد سنبلچه ۰۹/۲۴ و پس از آن در تیمار تنش خشکی از مرحلهی خمیری نرم با میانگین تعداد سنبلچه ۵۶/۲۲ به دست آمد. این آزمایش ثابت کرد که تنش خشکی شدید و از مرحلهی گلدهی تعداد سنبلچهها را به میزان بیشتری (میانگین تعدادسنبلچه ۲۰/۲۰) کاهش می دهد (شکل ۴- ۱۰).
شفرد و همکاران (۲۰۰۲)، معتقدند که تنش خشکی شدید قبل از مرحلهی گردهافشانی تعداد سنبله، تعداد سنبلچه و باروری سنبلچههای باقی مانده را کاهش می دهد.

شکل۴ – ۱۰: میانگین تعداد سنبلچه در سنبله در سطوح مختلف تنش خشکی. I1: آبیاری مطلوب، I2: تنش خشکی از مرحلهی گلدهی، I3: تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن، I4: تنش خشکی از مرحلهی خمیری نرم. میانگین دادهها با حروف مشابه بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشد.

طبق گزارش گیونتا و همکاران (۱۹۹۳)، اعمال تنش خشکی و کمبود آب ایجاد شده در مرحلهی قبل و بعد از گلدهی می تواند تعداد سنبله و باروری سنبلچهها را کاهش داده و از این طریق باعث کاهش عملکرد شود.
بیشترین تعداد سنبلچه در سنبله با میانگین ۳۱/۲۴ سنبلچه رقم ET-83-18 و کمترین آن را لاین ۸ با میانگین ۳۶/۱۹ در بین سایر ژنوتیپها به خود اختصاص می دهد (شکل ۴- ۱۱).

شکل۴ – ۱۱: میانگین تعداد سنبلچه در سنبله در ژنوتیپهای مختلف تریتیکاله. میانگین دادهها با حروف مشابه بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشد.

شکل ۴- ۱۲. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی برمیانگین تعداد سنبلچه در سنبله. I1: قطع آبیاری مطلوب، I2: تنش خشکی از مرحله گلدهی، I3: تنش خشکی از مرحله شیری شدن و I4: تنش خشکی از مرحله خمیری نرم. میانگین دادهها با حروف مشابه براساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشد.
اثر متقابل تیمارهای تنش خشکی و ژنوتیپ بر تعداد سنبلچه در سنبله نشان می دهد که در آبیاری مطلوب رقم سناباد با میانگین ۷۵/۲۵ بیشترین و لاین ۲۰ با ۴۴/۱۸ کمترین تعداد سنبلچه در سنبله را دارا می باشد. با اعمال تیمار تنش خشکی از مرحلهی گلدهی به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد سنبلچه در سنبله مربوط به رقم سناباد با ۲۰/۲۷ و لاین ۲۰ با ۶۱/۱۸ می باشد. در تیمار تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن نیز رقم سناباد با ۲۴ بیشترین و لاین ۱۰ با ۰۹/۱۹کمترین تعداد سنبلچه در سنبله را به خود اختصاص می دهد. با اعمال آخرین تیمار تنش (تنش خشکی از مرحلهی خمیری نرم)، لاین ۸ با ۸۷/۲۳ بیشترین و رقم سناباد با ۹۰/۱۹ کمترین تعداد سنبلچه در سنبله را دارا می باشند (شکل ۴- ۱۲).
۴- ۵- عملکرد دانه:
نتایج تجزیه واریانس و مقایسه میانگین عملکرد دانه تحت تاثیر تیمارهای آزمایش نشان می دهد که سطوح مختلف تنش خشکی سبب کاهش معنادار (P? 0.01) عملکرد دانه شده است. اثر ژنوتیپ و همچنین اثر متقابل ژنوتیپ و سطوح مختلف تنش خشکی روی عملکرد دانه معنیدار (P? 0.01) می باشد (جدول ۴- ۲).

شکل۴ -۱۳: میانگین عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار) در سطوح مختلف تنش خشکی. I1: آبیاری مطلوب، I2: تنش خشکی از مرحلهی گلدهی، I3: تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن و I4: تنش خشکی از مرحلهی خمیری نرم. میانگین دادهها با حروف مشابه بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشند.
بر اساس این آزمایش مشخص شد که تنش خشکی از مرحلهی گلدهی عملکرد دانه را نسبت به تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن و خمیری نرم به میزان ۱۹/۲۶ درصد بیشتر کاهش می دهد (شکل ۴-۱۳). پیراسته انوشه و امام (۱۳۹۱)، نیز میزان کاهش عملکرد دانه گندم را به دلیل اعمال تنش رطوبتی را ۳۶ درصد اعلام کردند.
رویال و بلانکو (۱۹۹۸)، اظهار داشتند که عملکرد دانه در تریتیکاله تحت شرایط تنش خشکی تا ۴۲ درصد کاهش می یابد. اهدایی و همکاران (۲۰۰۸) ، نیز گزارش کردند که تنش خشکی آخر فصل عملکرد دانه گندم را ۴۳ درصد کاهش می دهد. طبق گزارش همام (۲۰۰۴)، رژیمهای کاهش آبیاری خصوصیات مختلف جو از جمله عملکرد و اجزاء عملکرد را به طور معناداری نسبت به شرایط مطلوب کاهش می دهد. خزاعی و همکاران (۱۳۸۸)، طی گزارشی اظهار داشتند که محدودیت رطوبت در تریتیکاله سبب کاهش معنادار عملکرد دانه به میزان ۳۲ درصد می شود که با نتایج این آزمایش همخوانی دارد. تنش خشکی شدید قبل از مرحلهی گردهافشانی تعداد سنبله، سنبلچه و باروری سنبلچههای باقی مانده را کاهش می دهد (شفرد و همکاران، ۲۰۰۲). همچنین طبق گزارش آسپینال (۱۹۸۴)، کمبود آب در این مرحله می تواند به عنوان وسیلهای برای محدود کردن تعداد دانه عمل کند به گونهای که علی رغم کمبود آب در مرحلهی پر شدن دانه، اندازه دانه حفظ شود. فتحی و مک دونالد (۱۳۷۶)، معتقدندکه کاهش فتوسنتز ایجاد شده در جو در اثر ایجاد تنش خشکی پس از گلدهی، میزان مادهی خشک تولید شده در دانه را کاهش داده و در نتیجه بر عملکرد نهایی دانه اثر منفی می گذارد. گزارشات رایو و همکاران (۲۰۰۰)، مبنی بر کاهش دورهی پر شدن دانه و کاهش وزن هزار دانه در تریتیکاله و در شرایط تنش خشکی پس از گلدهی و همراه با دمای بالا، این مسأله را تأیید می کند.
در این تحقیق بیشترین مقدار عملکرد دانه مربوط به لاین ۲۰ و کمترین آن مربوط به رقم ET-83-18 به ترتیب با عملکردی برابر ۶۴۲۳ و ۴۹۹۸ کیلو گرم در هکتار می باشد (شکل ۴- ۱۴).
دیونیسیو و همکاران(۲۰۰۱)، در تحقیقات خود روی ارقام مختلف گندم به این نتیجه رسیدند که ارقام مختلف عکسالعملهای متفاوتی در شرایط تنش دارند و در شرایط تنش با افزایش سطوح آبیاری، عملکرد دانه نیز افزایش می یابد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   منابع پایان نامه ارشد با موضوع تجزیه واریانس، محصولات زراعی، عملکرد گندم

شکل۴ – ۱۴: میانگین عملکرد دانه (کیلوگرم در متر هکتار) در ژنوتیپهای مختلف تریتیکاله. میانگین دادهها با حروف مشابه براساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشد.

در این آزمایش به طور کلی در بررسی اثر متقابل ژنوتیپها و سطوح مختلف تنش خشکی مشخص شد که در آبیاری مطلوب رقم ET-83-18 با ۴۶۵۳ کیلوگرم در هکتار بیشترین و رقم سناباد با ۳۴۱۷ کیلوگرم در هکتار کمترین میزان عملکرد دانه را دارا می باشد. در تیمار تنش خشکی از مرحلهی گلدهی به ترتیب بیشترین و کمترین میزان عملکرد دانه مربوط به لاین ۱۰ با ۴۶۵۷ کیلوگرم در هکتار و رقم ET-83-18 2360 کیلوگرم در هکتار می باشد. با اعمال تیمار تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن نیز بیشترین مقدار عملکرد دانه برای رقم سناباد با ۴۹۳۷ کیلوگرم در هکتار و کمترین آن برای رقم ET-83-18 با ۲۳۷۰ کیلوگرم در هکتار به دست آمد. همچنین در تیمارتنش خشکی ازمرحلهی خمیری نرم نیز رقم سناباد با ۴۵۸۷ کیلوگرم در هکتار بیشترین و لاین ۲۰ با ۲۸۸۷ کیلوگرم در هکتار کمترین مقدار عملکرد دانه را به خود اختصاص می دهد (شکل ۴- ۱۵).

شکل ۴- ۱۵. اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر میانگین عملکرد دانه (کیلوگرم در هکتار). I1: آبیاری مطلوب، I2: تنش خشکی از مرحلهی گلدهی، I3: تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن و I4: تنش خشکی از مرحلهی خمیری نرم. میانگین دادهها با حروف مشابه بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشد.
۴- ۶- شاخص برداشت:
از نتایج این آزمایش میتوان دریافت که اعمال تیمارهای تنش خشکی شاخص برداشت را به طور معناداری (P?0.01) کاهش داده است. همچنین در سطح ژنوتیپ و اثر متقابل سطوح مختلف تنش خشکی و ژنوتیپ نیز شاخص برداشت به طور معنادار (P?0.01) کاهش یافته است (جدول۴- ۳).
نتایج نشان می دهد که تنش خشکی شاخص برداشت را به میزان ۲۹/۵ درصد کاهش داده است. کمترین میزان میانگین شاخص برداشت (۶۹/۳۰) با اعمال تنش خشکی در مرحلهی گلدهی و بالاترین مقدار آن پس از آبیاری مطلوب (با میانگین ۸/۸۰)، در تیمار تنش از مرحلهی خمیری نرم (با میانگین۶۴/۸۰) حاصل شده است (شکل ۴- ۱۶).

شکل ۴ – ۱۶: میانگین شاخص برداشت در سطوح مختلف تنش خشکی. I1: آبیاری مطلوب، I2: تنش خشکی از مرحلهی گلدهی، I3: تنش خشکی از مرحلهی شیری شدن، I4: تنش خشکی از مرحلهی خمیری نرم. میانگین دادهها با حروف مشابه بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵? معنیدار نمی باشد.

جدول ۴- ۳: تجزیه واریانس شاخص برداشت، درصد انتقال مجدد و آهنگ تجمع ماده ی خشک.
منابع تغییرات درجه آزادی شاخص

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید