تاثير عصاره خوراكي گياه دارويي خارمريم (Silybum mariamum) بر برخي فاكتورهاي ايمني غيراختصاصي ماهي قزلآلاي رنگينكمان (Oncorhynchus mykiss)

احمدي، ك.، وثوقي، ع.ا.، ميرواقفي، ع.ر ،. عطايي مهر، ب. و بنايي، م ،. 1389. تاثير عصاره خوراكي گياه دارويي خارمريم (Silybum mariamum) بر برخي فاكتورهاي ايمني غيراختصاصي ماهي قزلآلاي رنگينكمان (Oncorhynchus mykiss). مجله بيولوژي دريا، دانشگاه آزاد اسلامي

واحد اهواز، سال دوم، شماره هفتم، پاييز 1389، صفحات 26-19.

چكيده
استفاده از گياهان دارويي به عنوان تركيبات محرك و تقويت كننده سيستم ايمني ماهيها در طي سالهاي اخير مورد توجه قرار گرفته است، اما اطلاعات موجود در اين زمينه بسي ار محدود است. در اين مطالعه سطح تغييرات اي لمنوگلبو ين IgM، كمپلمان تام، ليزوزيم و پراكسيداز پلاسماي ماهيهايي كه با مكمل دارويي سيليمارين با دوزهاي 100، 400 و 800 ميليگرم دارو به ازاي هر كيلوگرم غذاي تجاري به مدت 28 روز تغذيه شدهاند، مورد بررسي قرار گرفته است. تغييرات سطح ايمنوگلبولين (IgM ،) كمپلمان تام و سطح فعالي لت يزوزيم در پلاسماي ماهياني كه با مكمل غذايي تغذيه شدهاند در مقايسه با گروه كنترل معنيدار (p<0.05) نيست، ولي سطح فعاليت پراكسيداز در پلاسماي ماهياني كه با مكمل غذايي سيليمارين تغذيه شدهاند، در مقايسه با ديگر گروههاي آزمايشي افزايش معنيداري (p<0.05) نشان داد. نتايج بدست آمده در اين بررسي حاكي از تاثير مثبت سيليمارين در افزايش نسبي توان سيستم ايمني ماهيان ميباشد. واژگان كليدي: خارمريم (Silybum mariamum) ، سيليمارين، قزلآلاي رنگين كمان .سيستم ايمني ،(Oncorhynchus mykiss) كمال احمدي1 عبدالرحيم وثوقي2 عليرضا ميرواقفي3 بابك عطائيمهر4 مهدي بنايي5 1. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران شمال، دانشجوي كارشناسي ارشد شيلات، تهران، ايران 2،4. دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران شمال، استاديار دانشكده علوم و فنون دريايي، تهران، ايران 3. ، دانشگاه تهران، دانشيار دانشكده منابع طبيعي، تهران، ايران 5. دانشگاه صنعتي خاتم الانبيا بهبهان، دانشكده منابع طبيعي و محيط زيست، استاديار گروه شيلات، بهبهان، ايران نويسنده مسئول مكاتبات * Kamal_Ahmadi61@yahoo.com تاريخ دريافت: 08/01/1390 تاريخ پذيرش: 22/03/1390 مقدمه نقش مهم سيستم ايمني در حفظ سلامت آبزيان و تضمين بقا و رشد مناسب آنها در طول دوره پرورش، سبب شده تا محققين به استفاده از انواع تركيبات شيميايي و طبيعي محرك و تقويت كننده سيستم ايمني تمايل نشان دهند. در دهههاي گذشته مطالعات گستردهاي در ارتباط با استفاده از گياهان دارويي در مقياس آزمايشگاهي در تقويت سيستم ايمني جانوران آزمايشگاهي صورت گرفته و نتايج بدست آمده از اين تحقيقات نيز به خوبي مويد نقش مثبت بسياري از گياهان دارويي در تقويت سيستم ايمني جانوران ميباشد (رضاييپور و همكاران، 1382)، به عنوان مثال، مطالعه برروي نقش محرك عصاره گياهان دارويي آويشن شيرازي (Zataria multiflora) و شمعداني (Granium pelagonium) در تقويت سيستم ايمني جانوران آزمايشگاهي نشان دهنده تاثير اين مواد دارويي در تقويت سيستم ايمني آنها بوده است (خسروي و همكاران، 1386). جعفريان و همكاران در سال 1381 نشان دادند كه استفاده از عصاره گياه دارويي گل ارونه در جيره غذايي جانوران آزمايشگاهي ميتواند موجب تقويت سيستم ايمني سلولي و همورال گردد. مصرف گياهان دارويي براي درمان و مقابله با عفونتهاي ويروسي (رضوي و همكاران، 1385؛ طاهرزاده و همكاران، 1387)، باكتريايي (1002 Elgayyar et al.,) قارچي (2000Gvindachari et al., ) و حتي پيشگيري از شيوع انگل-هاي تكياخته (مناففر و همكاران، 1385)، يكي ديگر از رويكردهاي جديد استفاده از اين تركيبات در فارماكولوژي است. استفاده از عصاره گياهان دارويي به عنوان تركيبات ضد قارچ (ابراهيمزاده موسوي و همكاران، 1385)، ضد باكتري و همچنين به عنوان تركيبات محرك سيستم ايمني (اخلاقي و انباركي مطلق، 1383)، در افزايش توان سيستم ايمني ماهيان از ديرباز مرسوم بوده است. با اين حال بسياري از گونههاي شناخته شده از گياهان داراي اثرات سوء در مصرف كنندگان نيز ميباشند، به عنوان مثال گونه هاي Achillea talagonica Boiss و A. tenuifolia Lam از خانواده گياه بومادران، يكي از مهمترين گياهان دارويي شناخته شده است، براي آرتميا فوق العاده سمي و كشنده ميباشند (سعيدنيا و همكاران، 1384). گياه خار مريم از تيره كاسني با نام علمي Silybum mariamum و نام انگليسي Milk thistle واجد كمپلكس به نام سيلي مارين ميباشد كه از خاصيت دارويي فوق العادهاي برخوردار است. اين گياه رويش جهاني داشته و بومي ايران نيز مي باشد. اگرچه اطلاعات مربوط به مصرف اين گياه در طب سنتي ايران در دسترس نيست ولي در طب سنتي اروپا، چين، هند و تحقيقات طب مدرن جايگاه بسيار مهمي دارد. بذر اين گياه حاوي تركيبات متعددي از جمله انواع فلاونوييدها بوده و تاثير خواص آنتي اكسيداني و حذف راديكال آزاد آن در انواع اختلالات متابوليسمي بررسي شده است. راديكال هاي آزاد در انواع بيماري هاي مزمن موجب تشديد بيماري، اختلالات متابوليسمي و ايجاد بيماري هاي ثانويه مي شوند. با اين حال، مكانيزم عمل عصاره گياه خار مريم به عنوان يك محرك سيستم ايمني به خوبي تشريح نشده و تاكنون هيچ تحقيقي در زمينه تاثير سيلي -مارين بر سيستم ايمني ماهيها صورت نگرفته، در حالي كه نقش آن در تقويت سيستم ايمني جانوران آزمايشگاهي به اثبات رسيده است 2001((David et al., . سيليمارين با مهار چرخه 5- ليپواكسي ژناز (5-liopxygenase) و مهار توليد لوكوترين و راديكالهاي آزاد در سلولهاي كوپفر كبد موش موجب كاهش التهاب كبدي شده 1996((Dehmlow et al., و از وقوع پراكسيداسيون ليپيدي، بروز آسيبهاي سلولي و هموليز گلبول- هاي قرمز جانوران آزمايشگاهي كه دچار مسمويت تجربي شده- اند، جلوگيري نمايد (Fiebrich and Koch, 1979; Zou et (1002 al.,. استفاده دارويي از سيلي مارين ميتواند مانع از بروز التهاب سلولهاي مغزي و آسيب به سيستم عصبي مركزي جانوران آزمايشگاهي شود (2002 (Wang et al.,. هدف از اين مطالعه بررسي تاثير عصاره گياه خار مريم بر سيستم ايمني ماهي قزلآلاي رنگينكمان (Oncorhynchus mykiss) بوده است. مواد و روشها 120 عدد ماهي قزلآلاي رنگين كمان سالم از نظر ظاهري با وزن 15±5/85 گرم در بهمنماه سال 1387، از يك مزرعه خصوصي خريداري و به آزمايشگاه تكثير و پرورش ماهي دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تهران منتقل شدند. ماهيها به طور تصادفي در 12 مخزن 1000 ليتري مجهز به هواده با طراحي سيستم نيمهمدار بسته و 10 درصد تعويض آب در روز، توزيع و به مدت 15 روز نگهداري شدند تا به شرايط آزمايشگاهي سازگار شوند. ماهيها در طي اين مدت با جيره غذايي تجاري تغذيه شدند. اين آزمايش در مدت 28 روز و در قالب يك طرح كاملا تصادفي، به صورت چهار تيمار، ماهيهاي گروه كنترل و ماهيهايي كه با دوزهاي مختلف مكمل غذايي سيليمارين تغذيه شدند. هر تيمار با 3 تكرار طراحي شد. تهيه غذا بصورت تازه و بطور هفتگي و با افزودن مكمل سيليمارين (تهيه شده از شركت گلدارو به صورت پودر عصاره بذر گياه) به نسب 100، 400 و 800 ميليگرم به ازاي هركيلوگرم غذا با پودر غذاي تجاري و تهيه مجدد پلت غذايي انجام گرديد (Banaee et al., Article in press). پس از شروع آزمايش، بطور تصادفي از هر مخزن 3 ماهي و در مجموع از هر تيمار 9 ماهي در روزهاي 14 و 28 صيد و پس از بيهوش كردن با عصاره پودر گل ميخك (1:5000)، از ساقه دمي آنها با استفاده از سرنگ آغشته به EDTA خونگيري گرديد. پلاسما پس از سانتريفيوژ نمونههاي خون در دستگاه سانتريفيوژ با قدرت g4000 دور به مدت 15 دقيقه در دماي 4 درجه سانتيگراد جداسازي و تا زمان انجام آزمايشهاي نهايي در فريز 78- درجه سانتيگراد نگهداري شد (Banaee et al.,Article in press). در سنجش سطح فعاليت پراكسي داز پلاسما، 15 ميكروليتر پلاسما با 35 ميكروليتر بافر HBSS عاري از منيزيوم و كلسيم رقيق شد (7891 (Halliwell et al.,. سپس 50 ميكروليتر محلول تترامتيل بنزيدين و 5 ميلي مول آب- اكسيژنه به آن افزوده شد، تا محلول به رنگ آبي درآيد. پس از 2 دقيقه، با افزودن 50 ميكروليتر اسيد سولفوريك 2 مولار واكنش رنگي متوقف و محلول به رنگ زرد روشن تبديل شد. در مرحله بعد ميزان جذب نوري با طول موج 450 نانومتر سنجيده شد و پس از محاسبه با جذب نوري محلول استاندارد، نتيجه برحسب واحد بينالمللي در ميليليتر بيان گرديد. سنجش كمپلمان تام 50CH با استفاده از كيت تهيه شده از شركت بهار افشان تهران و براساس روش ايمنوديفيوژن شعاعي اندازهگيري گرديد. به اين منظور مقدار 5 ميكروليتر از هر نمونه، در داخل چاهك هاي تعيين شده قرار داده شد. سپس، پليت ها را در يخچال قرار داده تا نمونه هاي مورد آزمايش به درون ژل نفوذ كرده و جذب شوند. پس از جذب نمونه ها به داخل ژل، پليت BIRD CH50 را به شكل وارونه در يخچال، بر روي يك صفحه تراز قرار گرفته و به مدت 18 تا 24 ساعت در دماي 4 درجه سانتيگراد نگهداري شد. سپس پليت از يخچال خارج و به مدت 5/1 ساعت در دماي 37 درجه سانتيگراد ا نكوباسيون گرديد. در اين مرحله نمونه ها بسته به غلظتشان در ژل واكنش داده و خط رسوبي تشكيل دادند. بعد از آن قطر دايره واكنش مربوط به هر يك از نمونه هاي كنترل و نمونه هاي اصلي با خط كش مخصوص SRID Triangle اندازه گيري شد. سپس براي تعيين فعاليت بر اساس واحد در ميلي ليتر از جدول همراه پليت استفاده شد.. سطح فعاليت ليزوزيم از روش كدورت سنجي و با استفاده از سوسپانسون Micrococcus lysodeikticus و آنزيم مورآميداز صورت گرفت. در اين روش توان ليزوزيم در تجزيه سوسپانسيون مورد استفاده قرار گرفت. آنزيم ليزوزيم پيوند ، 1 4 گليكوزيدي بين ان- استيل موراميك اسيد و ان- استيل گلوكزآمين را قطع مي كند. اين تركيب در ديواره سلولي موكوپپتيدي ميكرو ارگانيسمهايي مانند ميكروكوكوس ليزودليكيتوس يافت مي شود. فعاليت ليزوزيم به روش كدورت سنجي (توربيدومتري) بر روي سوسپانسيون ميكروكوكوس ليزودليكيتوس اندازه گيري شد. با فعاليت ليزوزيم و تجزيه ديواره سلولي ميكروارگانيسم مذكور، از شدت كدورت نمونه سوسپانسيون شده كاسته مي شود. در اصل كدورت كمتر، نشانه فعاليت بيشتر آنزيم ليزوزيم است. ميزان كدورت نيز در طول موج مورد670 سنجش قرار گرفت. سطح ايمنوگلبولين IgM پلاسما نيز با استفاده از كيت شركت بهار افشان تهران و اتوآناليزر هيتاچي سنجش شد. تجزيه و تحليل آماري با استفاده از نرمافزار MINITAB 13 و ترسيم نمودارها نيز با نرمافزار EXCEL 2003 صورت گرفت. تجزيه و تحليل آماري از طريق آناليز واري انس يك صرفه صورت گرفت و معنيدار بودن ميانگينها با استفاده از آزمون توكي (Tukey test) در سطح اطمينان 95 درصد انجام شد. نتايج تغييرات سطح ايمنوگلبولين IgM و پراكسيداز، كمپلمان تام و همچنين ليزوزيم در پلاسماي ماهيهاي تحت تيمار بصورت نمودار در اشكال تا1 4 به ترتيب مشاهده ميگردد. تغييرات سطح ايمنوگلبولين (IgM) در پلاسماي ماهياني كه با مكمل غذايي تغذيه شدهاند در نمونهبرداريهاي صورت گرفته در روزهاي 14 و 28 پس از شروع آزمايش در ماهيهاي تحت تيمار در مقايسه با گروه كنترل معنيدار (p<0.05) نيست. اگرچه سطح IgM در پلاسماي ماهيان در طي دوره آزمايش بصورت يك روند صعودي است، اما در افزايش سطح IgM در اين ماهيان در مقايسه با ماهيهاي گروه كنترل اختلاف معنيداري (05/0p <) مشاهده نميشود (شكل1). شكل 1: تغييرات سطح ايمنوگلبولين در ماهي قزلآلاي رنگين كمان(Oncorhynchus mykiss) تحت تيمار جيره غذايي حاوي مكمل سيلي مارين گياه خارمريم (Silybum mariamum) در سال 1387 سطح فعاليت پراكسيداز در پلاسماي ماهيهايي كه با مكمل روزهاي 14 و 28 پس از شروع آزمايش در مقايسه با ديگر گروه- غذايي سيليمارين (400 ميليگرم سيليمارين به ازاي هر هاي آزمايشي افزايش معنيداري (p<0.05) نشان ميدهد كيلوگرم غذا) تغذيه شدهاند، در نمونهبرداريهاي صورت گرفته در (شكل2). شكل2: تغييرات سطح فعاليت پراكسيداز در ماهي قزلآلاي رنگين كمان(Oncorhynchus mykiss) تحت تيمار جيره غذايي حاوي مكمل سيلي مارين گياه خارمريم (Silybum mariamum) در سال 1387 شكل 3: تغييرات سطح كمپلمان تام در ماهي قزلآلاي رنگين كمان(Oncorhynchus mykiss) تحت تيمار جيره غذايي حاوي مكمل سيلي مارين گياه خارمريم (Silybum mariamum) در سال 1387 در نمونهبرداريهاي صورت گرفته در روزهاي 14 و 28 پس از شروع آزمايش سطح كمپلمان تام در پلاسماي ماهيهايي كه با مكمل غذايي سيليمارين (400 ميليگرم سيليمارين به ازاي هر كيلوگرم غذا) تغذيه شدهاند در مقايسه با ديگر گروههاي آزمايشي افزايش نشان ميدهد، اين افزايش معنيدار (p<0.05) نميباشد (شكل3). شكل 4: تغييرات سطح فعالي لت يزوزيم در ماهي قزلآلاي رنگين كمان(Oncorhynchus mykiss) تحت تيمار جيره غذايي حاوي مكمل سيلي مارين گياه خارمريم (Silybum mariamum) تغييرات سطح فعاليت ليزوزيم در پلاسماي ماهيهايي در نمونهبرداريهاي صورت گرفته در روزهاي 14 و 28 پس از شروع آزمايش، عليرغم افزايش نسبي آن در پلاسماي ماهيهايي كه با مكمل غذايي سيليمارين (400 ميليگرم سيليمارين به ازاي هر كيلوگرم غذا) تغذيه شدهاند معنيدار (p<0.05) نميباشد (شكل4). بحث و نتيجه گيري بسياري از محققين علوم شيلاتي در طي دهههاي اخير، تحقيقات بسياري را بر روي افزايش توان سيستم ايمني ماهيها در مقابل عوامل بيماريزا انجام داده اند. يكي از روشهاي معمول افزايش سطح توان سيستم ايمني ماهي، استفاده از تركيبات محرك سيستم ايمني يا اصطلاحا محرك هاي ايمني است. اين تركيبات شامل انواع مواد سنتتيك شيميايي، انواع پروبيوتيكها و نيز تركيبات طبيعي با منشا گياهي ميباشد. افزايش معنيداري (p<0.05) در سطح ايمنوگلبولين IgM در ماهيهاي قزلآلاي رنگين كمان تحت تيمار مكمل غذايي سيليمارين در مقايسه با گروه كنترل مشاهده نگرديد. David و همكاران در سال 2001 نشان دادند كه افزودن مخلوطي از دانه آفتابگردان و مكمل ويتاميني به جيره غذايي ماهي سرماري (Channa striata) موجب افزايش آنتيبادي و افزايش مقاومت اين ماهي نسبت به Aphanomyces invadans ميشود. افزودن مكمل غذايي حاوي عصاره گياهي Catharanthus roseus جيره غذايي ماهي كپور هندي (Labeo rohita) موجب افزايش پاسخ ايمني اين ماهي گرديد (2002 (Nguyen et al.,. تغييرات سطح فعاليت ليزوزيم در پلاسماي ماهياني كه با مكمل غذايي سيليمارين تغذيه گرديدند در مقايسه با ماهيهاي گروه كنترل معنيدار (p<0.05) نبود، در حالي كه افزايش معنيدار در سطح فعاليت ليزوزيم در ماهي كپور معمولي (Cyprinus carpio) كه با مخلوطي از داروهاي گياهي طب سنتي چين تغذيه شده، گزارش شده است .(Jian and Wu, 2002( سطح فعاليت پراكسيداز در تيمارهاي آزمايشي، بويژه در ماهيان تغذيه شده با مكمل غذايي سيليمارين (400 ميليگرم سيليمارين به ازاي هر كيلوگرم غذا)، بطور معنيداري افزايش (p<0.05) يافت، همچنين عليرغم افزايش نسبي سطح كمپلمان تام در اين ماهيها در مقايسه با ماهيهاي گروه كنترل، اختلاف معنيداري(p<0.05) مشاهده نگرديد. تقويت سيستم ايمني ماهي دم زرد ژاپني Seriola ) (quinqueradiata كه با مكمل دارويي حاوي عصاره گياهي Quillaja saponin تغذيه شده بود نيز مويد اين امر است (5991 (Ninomiya et al.,. استفاده از عصاره گياهي گياهان ،Andrographis paniculata ،Rheum officinale دارويي در رژيم غذايي Isatis indigotica ،Lonicera japonica (Chen et ماهي كپور موجب تقويت سيستم ايمني آنها گرديد .al., 2003) استفاده از پودر زردچوبه و سير در جيره غذايي لارو كپور ماهي هندي (Catla catla) موجب افزايش مقاومت آن نسبت به بيماري و در نتيجه افزايش نرخ بقاي آن در دوره پرورشي گرديد (Dey and Chandra, 1995). براساس نتايج تحقيقات بدست آمده، استفاده توام از عصاره گياهان دارويي و واكسيناسيون ماهيها ميتواند موجب افزايش ايمني اختصاصي آنها در مقابل بسياري از عوامل باكتريايي بيماريزا از جمله A.hydrophila گردد (9002 (Guojun Yin et al.,. عليرغم عدم افزايش معنيدار سطح ايمنوگلبولينها، سطح كمپلمان تام و سطح فعاليت ليزوزيم در پلاسماي ماهيهاي تحت تيمار سيليمارين در مقايسه با ماهيان گروه كنترل و همچنين افزايش سطح فعاليت پراكسيداز در ماهياني تيمارهاي آزمايشي، بويژه در ماهياني كه با مكمل غذايي سيليمارين (400 ميليگرم سيليمارين به ازاي هر كيلوگرم غذا) تغذيه شدهاند، ميتوان چنين استباط كرد كه عصاره سيليمارين نه تنها تاثير سوئي بر سيستم ايمني نداشته، بلكه ميتواند آثار مثبتي در افزايش سطح توان سيستم ايمني ماهيان داشته باشد. سپاسگزاري بدينوسيله از زحمات جناب آقاي مهندس عاشوري و سركار خانم مهندس موسوي كارشناسان آزمايشگاه شيلات دانشگاه تهران كه در طي انجام كليه مراحل كار مساعدت لازم را بعمل آوردند، قدرداني ميگردد. منابع ابراهيم زاده موسوي، ح.ع ،. شريف روحاني، م ،. خسروي ع ،. مهرابي، ي. و آخوندزاده بستي، ا.، 1385. ارزيابي كاربرد اسانس اوكاليپتوس (.Eucaliptus camaldolensis Dehnh) در كنترل آلودگي هاي قارچي تخم ماهي قزل آلاي رنگين كمان. مجله گياهان دارويي پاييز 1385; 5 (20):42 -47. اخلاقي، م. و انباركي مطلق، م.، 1383. تغييرات فاگوسيتوز در ماهي كپور معمولي (Cyprinus carpio) به دنبال استفاده از محركهاي ايمني كوئيلآ (Quil-A) و لواميزول (Levamisole). مجله علمي شيلات ايران، شماره 13، جلد 3، صفحات 1-12. جعفريان دهكردي، ع.، قنادي، ع. و كرامتي، ن ،. 1381. اثرات گل ارونه بر ايمني سلولي در موش سوري. مجله پژوهش در علوم پزشكي، جلد 7، شماره 4، پيدرپي 2. صفحات 115-120. خسروي، ع.، فرانكو، م.، شكري، ح. و يحيي رعيت، ر ،. 1386. ارزيابي اثرات اسانسهاي آويشن شيرازي، ژرانيوم پلارگونيوم، مورد و ليمو بر روي عملكرد سيستم ايمني در حيوانات آزمايشگاهي. مجله تحقيقات دامپزشكي، دانشگاه تهران. شماره 64، سال چهارم. صفحات 119-123. رضاييپور، ر.، كمالينژاد، م.، كاظمي فروز، ف. و فدايي، ش.، 1382. بررسي اثرات چهار گياه دارويي بر سيستم ايمني سلولي. مجله علوم پزشكي، جلد 1، شماره 2، پيدرپي 2. صفحه 73-78. رضوي، س. م.، عزيزالهي، ب، و رحيمي، ه.، 1385. بررسي اثر ضد ويروسي عصاره سير بر روي هرپس سيمپلكس ويروس با استفاده از روش كشت سلولي. مجله دانشكده داندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، دوره 24، شماره 1، صفحه 86 -93. سعيدنيا، س.، گوهري، ا. ر.، گوهري، م. ر، مرادي افراپلي، ف ،. لطفي مالدار، ف. و حاجي آخوندي، ع ،. 1384. بررسي اثرات سميت سلولي گياهان آشيلا تالاگونيكا بوئيز (Achillea talagonica Boiss) و آشيلا تينوئي فوليا ( A. tenuifoliaLam) لام به روش ارزيابي سميت سلولي ميگوي آب شور (Brine shrimp cytotoxicity). مجله دانشگاه علوم پزشكي مازندران، دوره پانزدهم. طاهرزاده، م.، زندي، ك.، يعقوبي، ر.، تاجبخش، س. و راستيان، ز.، 1387. اثر ضد ويروسي گياه حرا (Avicennia marina Forssk. Vieh.) بر روي ويروس پوليو در كشت سلولي. فصلنامه علمي پژوهشي تحقيقات گياهان دارويي و معطر ايران. جلد 24، شماره ،1 صفحه 38-46. مناففر، ر.، ملكي، ر.، آتشبار، ب. و آق، ن.، 1385. استفاده از عصاره دانه گياه Azadirachta indica عليه مژكداران تك سلولي مهاجم در محيط پرورش متراكم جلبك تك سلولي Dunaliella tertiolecta . مجله پژوهش و سازندگي در امور دام و آبزيان، شماره 71. صفحه 82 -88. Banaee, M., Sureda, A., Mirvagefei, A. R. and Rafei, G. R., ????. Effects of long-term silymarin oral supplementation on the blood biochemical profile of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Fish Physiol Biochem. DOI 10.1007/s10695-011-9486-z. (Article in press) Chen, X., Wu, Z., Yin, J. and Li, L., 2003. Effects of four species of herbs on immune function of Carassius auratus gibelio. J Fish Sci China. 10:36–40 David, J. C. M., Jaree, P., James, H. L., Somkiat, K., Kim, D. T. and Alexandra, A., 2001. Immunostimulation of striped snakehead Channa striata against epizootic ulcerative syndrome. Aquaculture 195, 1 – 15. Dehmlow, C., Erhard, J. and de Groot, H., 1996. Inhibition of kupffer cell functions as an explanation for hepatoprotective properties of silibinin. Hepatlogy. 23: 749-754. Dey, R. K. and Chandra, S., 1995. Preliminary studies to raise disease resistant seed (fry) of Indian major carp, Catla catla (Ham.) through herbal treatment of spawn. Fish. Chimes, 23–25 (March). Elgayyar, M., Draughon, F. A., Golden, D. A. and Mount, J. R., 2001. Antimicrobial activity of essential oils from plants against selected pathogenic and saprophytic microorganisms, J. Food Prot. 64, 1019 -1024. Fiebrich, F. and Koch, H., 1979. Silymarin, an inhibitor of lipoxygenase. Experienta. 1979; 35: 1548-1560. Guojun Yin, L., Ardo, K. D., Thompson, A., Adams, Z., Jeney, G. and Jeney., 2009. Chinese herbs (Astragalus radix and Ganoderma lucidum) enhance immune response of carp, Cyprinus carpio, and protection against Aeromonas hydrophila. Fish & Shellfish Immunology 26: 140–145 Gvindachari, T. R., Suresh, G., Gopalakrishnan, G., Masilamani, S. and Banumathi, B., 2000. Antifungal activity of some tetranortriterpenoids, Fitoterapia, Vol. 71, 317-320. Halliwell, B., Gutteridge, J. M. C. and Aruoma, O. I., 1987. The deoxyribose method: A simple "test-tube" assay for determination of rate constant for reactions of hydroxyl radicals. Anal. Biochem., 165: 215-219. Jian, J. and Wu, Z., 2002. Effect of Chinese herbal medicine on non-specific immunity of Jian common carp (Cyprinus carpio var. Jian). J Dalian Fish Univ 17:114–9. Nguyen, T. T. T., Mukherjee, S. C. and Pani, P. K., 2002. Studies on the immunostimulatory effect of certain plant extracts on fish. Abstracts: AH-13, The Sixth Indian Fisheries Forum, Mumbai, India: p. 153. Ninomiya, M., Hatta, H., Fujiki, M., Kim, M., Yamamoto, T. and Kusuda, R., 1995. Enhancement of chemotactic activity of yellowtail (Seriola quinqueradiata) leucocytes by oral administration of quillaja saponin. Fish and Shellfish Immunology 5:325-8. Wang, M. J., Lin, W. W., Chen, H. L., Chang, Y. H., Ou, H. C., Kuo, I. S., Hong, J.S. and Jeng, K.C., 2002. silymarin protects dompaminergic neurons against lipopolysaccharide- induced neurotoxicity by inhibiting microglia activation. Eur. J. Neurosci. Dec; 16 (11): 2103-2112. Zou, C. G., Agar, N. S. and Jones, G. L., 2001. Oxidative insult to human red blood cells induced by free radical inititor AAPH and its inhibition by a commercial antioxidant mixture. Life. Sci. 69: 75-86.

برای دانلود فایل و مطالب مشابه اینجا کلیک کنید