انواع یارانه

از نظر دسته بندی در حساب های مالی، یارانه در دو دسته مستقیم و غیرمستقیم طبقه بندی می شود.

الف) یارانه مستقیم:

یارانه مستقیم، مقدار هزینه هایی است که دولت به طور کلی برای حفظ منافع اقشار با درآمد پایین جامعه برای خرید کالاها و خدمات می پردازد. این نوع هزینه کرد عمدتاً دریافت کنندگان کامل مشخص و برخوردار از شخصیت حقوقی دارد؛ موسسات و شرکت های تولید کننده و ارائه دهنده کالاها و خدمات زیربنایی که تولید و ارائه خدمتشان در جهت منافع عمومی، سبب زیان مالی آنها می شود، از این دسته اند. همانند شرکت های تولید کننده آب و برق و شرکت های ارائه دهنده خدمات حمل و نقل عمومی. یارانه مستقیم خود به دو نوع یارانه تولیدی و یارانه مصرفی تقسیم می شود. (ابراهیم سالاری، 1390)

ب) یارانه غیرمستقیم:

یارانه غیرمستقیم، یارانه ای است که بابت ثابت نگاه داشتن قیمت مصرف کننده یا تضمین قیمت تولید کننده اختصاص می یابد. این نوع یارانه جنبه کالایی دارد و گیرندگان آن متعدد هستند. همچنین یارانه ها از منظر مرحله ای که کالا و خدمت مشمول یارانه می شود به سه دسته تقسیم می شوند؛ یارانه تولیدی، یارانه مصرفی و یارانه خدماتی. (همان منبع).

1) یارانه تولیدی:

یارانه تولیدی به هر نوع مداخله دولت در اقتصاد که منجر به کاهش هزینه های تولید برای تولید کننده و یا افزایش قیمت دریافتی توسط تولید کننده گردد، گفته می شود. به عنوان مثال، کمک های دولت به صنایع و کشاورزان از این دسته است.

2) یارانه مصرفی:

یارانه مصرفی هم مانند تولیدی، به هر نوع تأثیر دولت که باعث شود مصرف کننده قیمتی کمتر از قیمت بازار را پرداخت نماید اطلاق می شود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مفهوم دانش ذهنی

3) یارانه خدماتی:

یارانه خدماتی عبارت است از برخی کمک های دولت به موسسات و شرکت های خدمات عمومی که خدمات خود را با قیمتی کمتر از هزینه تمام شده به مصرف کنندگان عرضه می نمایند. به بیان دیگر، یارانه خدماتی یارانه ای است که دولت به منظور کاهش برخی از هزینه های خدماتی برای مصرف کنندگان، به پاره ای از خدمات عمومی پرداخت می کند. این قبیل خدمات بیشتر در برگیرنده خدمات عمومی شهری است. (همان منبع)

یارانه ها براساس اینکه در قانون بودجه کشور به طور مشخص ذکر شده یا به طور ضمنی لحاظ می شوند به دو دسته آشکار (مثل یارانه آرد و کالاهای اساسی که با کالابرگ توزیع می شوند) و پنهان (مثل یارانه سوخت و مابه التفاوت نرخ ارز) تقسیم می شوند.

و بالاخره از این نظر که چگونه در جامعه توزیع می شوند به سه گروه یارانه باز (مثل یارانه بنزین قبل از سهمیه بندی که بدون محدودیت، به میزان متفاوت و بسته به اینکه که هر کس چه مقدار مصرف کند در اختیار همه قرار می گرفت)، یارانه سرانه (مثل یارانه کالاهای کالا برگی که به شکل محدود و مشخص و به طور مساوی و برابر در میان همه افراد جامعه توزیع می شود) و یارانه هدفمند (مثل یارانه به شکل بن ها و کالا برگی هایی که به گروه های مشخصی از افراد جامعه مانند کارگران، کارمندان، از کارافتادگان و مستمری بگیران پرداخت می شود) تقسیم می شود (ابونوری، 1385).

دسته‌ها: آموزشی